Giriş Sayfası Yap / Sık Kullanılanlara Ekle


Kızamık virüsünün beyne yerleşmesiyle oluşan SSPE hastalığı son yıllarda artış gösterdi. Sebebi ise 1987 ile 1998 arasında uygulanan tek doz aşı sistemi. Bunun üzerine geçmişte kızamığa yakalanan 10 bin çocuğun sağlık taramasından geçirilmesi için proje hazırlandı. Çalışmalar Şanlıurfa’dan başladı.

Gelişmiş ülkelerde tümüyle yok edilen kızamık, Türkiye’de hâlâ ölümlere sebep oluyor. Hastalığa yakalanan her 100 çocuktan biri hayatını kaybediyor. Kızamıktan kaynaklanan en tehlikeli durum ise subakut sklerozan panensefalit (SSPE). Yok edilemeyen kızamık virüsünün yıllar sonra ortaya çıkıp beyne yerleşmesiyle oluşuyor. Bu hastalık, iki doz halinde vurulan kızamık aşısı ile önlenebiliyor. Ancak Sağlık Bakanlığı 1987’de kızamık aşısını tek doza indirdi. Uygulama 11 yıl sürdü. Ve bu dönemde SSPE hastalığında önemli oranda artış yaşandı. Bakanlık, 1998 yılında yeniden iki doz aşı sistemine geçti. Ölümcül virüsle mücadele eden çocuklarla ilgili haberler medyaya yansıyınca Sağlık Bakanlığı, kızamık geçiren çocukları kontrol altına almak için düğmeye bastı. Hazırlanan projeye göre yaklaşık 10 bin çocuk sağlık taramasından geçirilecek. Çocukların kan örneğine bakılacak ve göz dibi muayenesi yapılacak. Tarama programına pilot bölge seçilen Şanlıurfa’dan başlandı, çalışma daha sonra yurt geneline yayılacak. Zaman’ın sorularını cevaplayan Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Turan Buzgan, projenin SSPE riski taşıyan çocukları kapsadığını açıkladı. SSPE’yi ‘bildirimi zorunlu hastalıklar’ kapsamına aldıklarını belirten Buzgan, son iki yılda gerçekleştirilen kızamık aşısı kampanyasında ülkedeki bebek ve çocukların yüzde 95’ini aşıladıklarını anlattı. Bu sayede kızamığa yakalanan çocuk sayısı 10 binden bine düşmüş. Bakanlığın hedefi bu oranı sıfıra indirmek. Tıp fakülteleri ve sağlık müdürlükleri aracılığı ile yürütülen tarama projesi de erken teşhisi amaçlıyor.

Harran Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Nörolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Akın İşcan, kızamığa bağlı rahatsızlıkların erken tanı ve tedavisi açısından projenin çok önemli olduğuna ve bu sayede kızamık geçiren çocukların ilk kez kontrol altına alınacağına dikkat çekiyor.

Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü son iki yılda kent genelinde kızamık geçirmiş 900 çocuk tespit etti. Vaka sayısının Türkiye ortalamasının üstünde olduğu Şanlıurfa’da kızamık geçiren çocuklar, sağlık ocakları aracılığıyla HÜ Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Nörolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı’na yönlendiriliyor. Çarşamba ve cuma günleri kızamık geçiren yaklaşık 50 çocuğa uygulanan taramanın, 2006’nın ilk haftasında tamamlanması bekleniyor. Prof. Dr. İşcan’a göre kızamık aşısının çocuklara; 9 ile 15 aylık dönemlerde ve 5. ile 7. sınıflarda olmak üzere üç defa yapılması gerekiyor. “Birini yapar diğerlerini yapmazsanız çocuğunuzun kızamığa yakalanmasını önleyemezsiniz.” diyen İşcan, çocuklarına aşı yaptırmayan ailelerin ileride bir hastalık çıktığında telafisi mümkün olmayan sonuçlara katlanmak zorunda kalacağı uyarısında bulunuyor. Öte yandan Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinde kızamık geçirdikten sonra ölümcül SSPE hastalığına yakalanan 17 çocuktan 4’ü hayatını kaybetti. Bu çocuklardan Ahmet Unutkan, bir yıl önce SSPE hastalığının pençesine düşmüş. Aile, çabuk yorulmaya başlayan çocuklarını, önce Şanlıurfa’daki doktorlara, ardından Hacettepe Tıp Fakültesi’ne götürmüş. Burada çocuklarına ölümcül SSPE hastalığı teşhisi konulmuş. Ahmet, tüm çabalara rağmen 2 ay önce hayatını kaybetmiş. Acılı baba Halil Unutkan, Ahmet’e 2003’te bir doz aşı yaptırdığını söylüyor. Aynı hastalığın pençesinde kıvranan Halil Gedik (11) ise ilk zamanlar denge kaybı ve konuşma güçlüğü çekmiş. Birkaç ay sonra yürüyemez olmuş. Bir süre sonra çevresinde konuşulanları da anlayamaz hale gelmiş. Baba Adem Gedik, 2003 Ekim ayında oğlu Halil’i, Viranşehir 1 No’lu Sağlık Ocağı’na götürerek, 1 defa kızamık aşısı yaptırmış. Ancak çocuğunun kızamığa yakalanmasına engel olamamış. En son Ankara Sami Ulus Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edilen Halil’e, tedavisi mümkün olmayan kızamığa bağlı SSPE hastalığı teşhisi konulmuş. Viranşehir’de SSPE hastalığına yakalanan bir başka çocuk ise Zelal Demir (11). Bitkisel hayata giren Zelal, ölüm kalım savaşı veriyor. Küçük kızın çaresiz kalan ailesi ise kendilerine uzanacak yardım elini bekliyor.

Hastalığın kesin tedavisi yok

SSPE hastalığına kızamık geçirildikten sonra beyine yerleşen virüs sebep oluyor. Kızamık geçirdikten 1-10 yıl arasında hastalığın belirtileri başlıyor ve virüs beyinde tahribata yol açıyor. Kesin tedavisi ise yok. Sadece virüsün yayılmasını geciktiren ilaçlar kullanılabiliyor. Kızamık aşısı olmamış çocukta hastalığın görülme riski, aşı olana göre 20-30 kat fazla. Hastalık en erken 6 hafta içinde ölüme yol açıyor.

Yılda 10 çocuk SSPE’ye yakalanıyor

HÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Himmet Karazeybek, her yıl 8-10 çocuğun, SSPE hastalığına yakalandığını söyledi. Sağlıklı bir insanda aniden ortaya çıkan hastalığın felce veya beyinde iltihaba yol açtığını belirten Karazeybek, geçmişte kızamık geçiren çocukların risk grubunda olduğuna dikkat çekti. Kızamık, ateş ve döküntüyle seyreden, bulaşıcı bir hastalık.

Aşılar 9. ve 15. aylarda yapılmalı

Sağlık Bakanlığı, iki yıldır kızamık aşısı kampanyasına büyük önem veriyor. Pilot bölge Şanlıurfa'daki vaka sayısı Türkiye ortalamasının üstünde. Bugüne kadar kentte kızamık geçirmiş 900 çocuk tespit edildi. Uzmanlar, aşının çocuklara 9. ve 15. aylarda yapılmasını öneriyor.



27.12.2005
Mehmet Dener - Mehmet Doğan
Şanlıurfa
ZAMAN
| 1 Kez okundu
| Arkadaşına Gönder | Sayfayı Yazdır | <<< Geri Dön